Fan frachtskip nei Skûtsjestriid
Fan frachtskip nei Skûtsjestriid: Rinus de Jong op koers mei Skûtsje Oeral Thús
Rinus de Jong uit Sint Nicolaasga is inmiddels al 25 jaar schipper op zijn eigen binnenvaartschip én sinds 2018 de trotse schipper van Jouster skûtsje Oeral Thús. Een leven op het water, gevormd door familie, voorbeelden, vakmanschap en liefde voor het varen.
De in St.Nyk geboren Rinus wist eerst niet wat hij wilde worden dus stuurden ouders Koos en Otty de Jong hem naar het voortgezet onderwijs in Joure, toen nog de Stûke. De vonk met de binnenvaart sprong pas echt over toen hij met zijn broer en neef mee mocht varen op de Bonafide van Jeen Zwaga. Daar begon het te kriebelen. Daar vond hij zijn roeping en besloot over te stappen naar de KOFS in Harlingen – dé school voor wie het water in het bloed heeft. Aan boord van de Jolling van Pieter Brouwer leerde hij als matroos de fijne kneepjes van het vak. Niet alleen het harde werken, maar ook het sturen, het voelen van het schip in combinatie met het water. Later voer hij nog op de Streksum met Meindert de Groot, en bleef daar toen zijn diploma op zak was.
In juni 2000 was het dan zover: hij kon als zetschipper aan de slag. Voor Hoekstra Transport Leeuwarden voer hij met binnenvaartschip de Vlijt waarvan de transportonderneming ook eigenaar was. Vijf jaar later, in 2005, kreeg hij samen met zijn toenmalige partner Irma de kans om zelf het schip over te nemen. De Vlijt werd omgedoopt tot Farber, wat ‘vaarbaar’ betekent.
Op de Farber werd in 2006 dochter Marrit geboren in 2006 te Spannenburg en zoon Sydo volgde in 2008. Om toekomstbestendig te blijven, werd de Farber in 2009 grondig verbouwd: negen meter langer, anderhalve meter breder. Met een laadvermogen van 1630 ton werd de Farber breder inzetbaar en kon de onderneming blijven groeien.
Toch hield het daar niet op. Naast de binnenvaart was er een tweede liefde ontstaan. Deze is geboren tijdens het zeilen op skûtsje Emanuel van Earnewâld waar Jeen Zwaga schipper was. Rinus was destijds 14 jaar. In het begin ging hij mee in t zogeheten roefke. Later mocht hij o.a. aan de peilstok, aan het zwaard en aan de fok. Na een 5-tal jaren op de Emanuel stapte Pieter Brouwer aan boord als opvolger van Jeen Zwaga. Zo werkten de Jong en Brouwer door de week samen op de Jolling en in het weekend zeilden ze samen. Het was een samenwerking die op beide fronten klopte. Rinus denkt er met warme gevoelens aan terug. “Ik haw in soad leard fan Pieter en ik tink mei in hiel goed gefoel oan him werom We wiene kritysk nei inoar en alles wie besprekber. Wy hawwe in soad jûntsjes ûnder it genot fan in bierke tegearre trochbrocht.” (Pieter Brouwer 1959-2024)
Het skûtsjesilen bleek een passie die bleef. Want zeilen leer je alleen door meters te maken, op zoveel mogelijk posities, onder alle omstandigheden. Tot 2010 zeilde Rinus dan ook met het skûtsje van Langweer mee. Na schippers Jeen Zwaga en Pieter Brouwer zeilde hij daar ook nog met Jaap Zwaga en Johannes Meeter. In 2010 maakte Rinus de overstap naar het skûtsje van Langweer onder schipper Ulbe Brandsma en ook daar heeft hij jaren met plezier gezeild. In de jaren die volgenden zeilde Rinus in de IFKS mee. Samen met Arend Wisse de Boer zeilde hij op Drie Gebroeders Gorredijk. Arend Wisse neemt een belangrijke plaats in het leven van Rinus in. Er is een hechte vriendschap ontstaan en gebleven. In 2018 kreeg hij de kans om zelf schipper te worden van Jouster skûtsje Oeral Thús. Een prachtige rol, waarin vakmanschap, ervaring en liefde voor het water samenkomen. De eerste twee jaar als schipper had Rinus Arend Wisse naast hem bij het roer in de rol van adviseur. Daarna volgden de coronajaren waarna Arend Wisse meer afstand nam van het skûtsjesilen.
Je mag echter niet zomaar schipper worden van een skûtsje. Er zijn voorwaarden aan verbonden. Een daarvan is dat je moet kunnen aantonen dat je een familie lid hebt (gehad) die onder zeil de kost heeft weten te verdienen. Skûtsjes werden vroeger nu eenmaal gebruikt voor het vervoer van o.a veen, turf etc. Dit kon hij aantonen met hulp uit allerlei hoeken. Oerol Thús besloot hem aan te stellen als schipper en met een meerjaren plan onder de arm begon de Jong aldaar in de zomer van 2018. Rinus: “Ik fyn it belangryk om in team mei elkoar te foarmjen. Troch in goede bân op te bouwen is de gearwurking flugger dêr. Inmiddels hebben we een team aan boord van allerlei verschillende mensen, uit allerlei verschillende vakgebieden. Ek bûten it silen om is it groepsgefoel goed oanwêzich. Skûtsjesilen dochst mei-inoar en allinnich op dy wize is der foarútgong helber. Dat is werom te sjen want de ôfrûne fiif jier is der in opgeande line. Dit jier hawwe al in tal poadiumplakken behelle dus ik bin hiel benijd wat de simmer bringt. Ik ha der in goed gefoel oer.”
Vanaf 25 juli 2025 zal het Skutsjesilen weer van start gaan. De eerste wedstrijd vindt zoals altijd plaats in Grou. Een teamsport waarbij friese cultuur en traditie samenkomt op de friese meren. De strijd om de eerste plek maakt s’ avonds plek voor saamhorigheid en gezelligheid. Seizoen 2025 belooft een mooie paar weken te worden. In Zakenman nummer 16 zult u een verslag en het vervolg van dit achtergrondverhaal vinden. Zie hieronder alvast het wedstrijdschema. Wordt vervolgd.
